Uçucu Yağlara Hassasiyet: Belirtiler ve Bilinmesi Gerekenler

Uçucu yağlar bazı kişilerde tahriş ya da alerjik reaksiyona yol açabilir; doğal köken bunu ortadan kaldırmaz. Zehirli sarmaşık, fıstık ve mantar da doğaldır. Poison Control, bir uçucu yağa alerji gelişmesinin gerçek bir olasılık olduğunu ve en sık görülen alerjik tepkinin deri döküntüsü olduğunu belirtiyor.

Tahriş ile alerji aynı şey midir?

NHS, kontakt dermatitin iki nedenini ayırıyor: cildin dış tabakasına doğrudan zarar veren bir tahriş edici ya da bağışıklık sisteminin cildi etkileyecek biçimde yanıt vermesine yol açan bir alerjen. NHS'e göre tahriş edici kaynaklı dermatit daha yaygın, alerjik olan ise daha az görülür ve kozmetik ürünlerle de ilişkili olabilir.

Yani her olumsuz tepki alerji değildir. NHS'e göre nedeni belirlemek için bir hekime başvurulabilir.

Hangi bileşenler alerjen olarak biliniyor?

Linalool ve limonen kokularda yaygın kullanılan bileşenlerdir. Matura ve arkadaşlarının 2005 tarihli çalışmasında, altı Avrupa merkezindeki 1.511 dermatit hastasına uygulanan testlerde oksitlenmiş linalool yaygın bir kontakt alerjen olarak bulunmuş (hastaların %1,3'ünde pozitif yanıt); araştırmacılar, kokulu terpenlerin otooksidasyonunun koku alerjisine belirgin katkı yaptığı sonucuna varmış.

De Groot'un 2019 tarihli limonen derlemesi de benzer bir tabloyu anlatıyor: havaya maruz kalan limonen oksidasyon ürünleri oluşturuyor ve bunların arasındaki hidroperoksitler saf limonenden çok daha güçlü duyarlılaştırıcı etki taşıyor. Bu nedenle yağların havayla temas ettiğinde nasıl değiştiği de önem taşıyor; saklama koşullarını ayrı bir rehberde ele aldık.

Hangi yağlar riskli?

De Groot ve Schmidt'in 2016 tarihli derlemesi yaklaşık 80 uçucu yağın kontakt alerjiye yol açtığını bildiriyor; ardışık hastalarda test edilen yağlar arasında dokuzunda (portakal, çay ağacı, ylang ylang ve karanfil dahil) yama testi pozitifliği yüzde 2'nin üzerinde. Derlemeye göre reaksiyonların çoğu saf yağların ya da yüksek konsantrasyonlu ürünlerin uygulanmasından kaynaklanıyor. Tepkiler kişiye ve yağın içeriğine göre değiştiği için burada bir yağ sıralaması vermiyoruz. Bir ürünün etiketinde hangi bileşenlerin yer aldığını görmek isterseniz etiket okuma yazımıza bakabilirsiniz.

Belirtiler neler olabilir?

NHS kontakt dermatitte cildin kaşıntılı, kabarcıklı, kuru ve çatlamış hâle gelebildiğini yazıyor. Alerjik reaksiyonun belirtileri arasında ise burun akıntısı ya da hapşırık, öksürük, hırıltı ya da nefes darlığı, göz, dudak, ağız ya da boğazda şişlik sayılıyor.

Belirti görürseniz ne yapmalı?

Poison Control döküntü ya da başka bir cilt tepkisi olduğunda kullanımı hemen bırakmayı söylüyor. NHS, kalıcı, tekrarlayan ya da ciddi kontakt dermatit belirtilerinde ve bir alerjiniz olabileceğini düşündüğünüzde bir hekime başvurmayı öneriyor.

Nefes almakta zorlanıyorsanız, boğazınız sıkışıyorsa ya da yutmakta güçlük çekiyorsanız acil yardım çağırın: NHS bu belirtileri acil durum olarak sayıyor, Poison Control da nefes güçlüğü içeren her alerjik reaksiyonu tıbbi acil durum olarak değerlendiriyor.

Soil & Oil ürünlerinde kullanım

Yağlar yalnızca su dolu buhurdanlıkta kullanılır. Çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerde kullanın. Hamile, emziren ve 3 yaş altı çocuklar için uçucu yağ kullanımında uzman görüşü önerilir. Kokulara yeni başlıyorsanız beş koku karakterini tanıttığımız yazıya göz atabilirsiniz.