A slight tilt, a movement across the surface or a variation in a colour transition. These are the marks left by handmade work and by the nature of the clay. Such marks make each ceramic object one of a kind and personal. This is why KUSUR is part of Soil & Oil's approach to making, one that leaves room for the material to have the last word.
Stoneware, earthenware ve porselen pişirilmiş kildir; aralarındaki temel fark pişirimde ne kadar yoğunlaştıklarıdır. Earthenware düşük sıcaklıkta pişen gözenekli gövde, stoneware yaklaşık 1200°C ve üzerinde pişen yarı camsı gövde, porselen ise genellikle 1180°C'nin üzerinde pişen, beyaza yakın yanan ve vitrifiye gövdedir.
Üç gövde yan yana nasıl görünür?
| Gövde | Pişirim | Yapı | Renk ve görünüm |
|---|---|---|---|
| Earthenware | Düşük sıcaklık, koni 010-04 | Gözenekli; koni 04'te gözeneklilik yaklaşık yüzde 10-12 | Çoğunlukla kırmızı yanan terra cotta; bej ve beyaz yanan gövdeler de vardır |
| Stoneware | Yaklaşık 1200°C ve üzeri | Yarı camsı; çoğunda gözeneklilik yüzde 2'nin altında | Kahverengi, gri, bej ya da kirli beyaz; sıkça benekli ve dokulu |
| Porselen | Genellikle 1180°C üzeri | Vitrifiye; iyi pişen gövdede gözeneklilik sıfıra inebilir | Nispeten beyaz; düşük titanyumlu ve iyi vitrifiye olanlar yarı saydam olabilir |
Rakamlar ortalamadır ve gövde reçetesine göre değişir. Tanımların kaynakları earthenware, stoneware ve porselen sayfalarıdır; earthenware ve stoneware gözeneklilik oranları terra cotta sayfasından, porselenin sıfır gözenekliliği gözeneklilik sayfasından alındı.
Pişirim gövdeyi nasıl değiştirir?
Earthenware'de camsı faz oluşmaz; Digitalfire'a göre bu gövdeler boşlukları dolduracak ve parçacıkları birbirine yapıştıracak cam gelişimi yaşamaz, parçacıklar sinterleşerek bağlanır. Stoneware'de feldspat erir, kuvars parçacıklarından oluşan iskeleti birbirine bağlar ve boşlukları doldurur. Porselen bu süreci daha ileri taşır: feldspat akıp birçok parçacığı giderek koyulaşan camsı bir eriyikte çözer, yeterli sıcaklıkta kaolin kristalleri de uzun mullit kristallerine dönüşür.
Porselen gövde ince taneli malzemelerden yapılır ve stoneware'deki demir safsızlıklarını taşımaz. Erime noktasına yaklaştırılarak pişirildiği için fırında çarpılmaya yatkındır. Stoneware ise fırında daha kararlıdır ve çarpılmaya daha dirençlidir. Digitalfire stoneware'in porselene göre daha az yoğun ve pişmiş dayanımı daha düşük olduğunu, ama sırlanınca porselenin dayanımına yaklaşabildiğini belirtir.
Neden çoğu zaman stoneware tercih edilir?
Digitalfire'a göre stoneware, sanayinin, çömlekçilerin ve hobi üreticilerinin yaptığı parçaların büyük çoğunluğu için en pratik gövdedir. Kururken daha az çatlar, fırında çarpılmaya daha dirençlidir, daha hızlı pişirilebilir ve çoğu zaman dramatik biçimde daha ucuzdur. Earthenware ise düşük pişirim maliyeti ve parlak renkli sır imkânıyla basit, geleneksel kullanımlarda öne çıkar. Gövdelerin ısı değişimine tepkisi, yoğun olanın her zaman daha dayanıklı olduğu varsayımını tersine çevirebilir; karşılaştırmalı örnekler stoneware ve earthenware kalite rehberinde var.
Gövde türünü nasıl ayırt edersiniz?
Rengi ve dokusu ilk ipucudur: kırmızı ya da tuğla renginde gözenekli bir gövde çoğunlukla terra cotta'dır, benekli ve dokulu kahverengi, gri ya da bej bir gövde stoneware'dir, ince taneli, beyaza yakın ve ince kenarlarında ışık geçiren gövde ise porselendir. Bu ipucu tek başına kesin sonuç vermez. Digitalfire'a göre stoneware'in beyaz yanan bir alt grubu vardır; porselen gibi beyazdır ama gözenekliliği sıfır değildir. Bej ve beyaz yanan earthenware gövdeler de bulunur.
Sırlı bir parçada gövdeyi görmenin en kolay yeri, sırsız bırakılmış taban halkasıdır. Ürün açıklamasında gövde türü ve pişirim bilgisi yazıyorsa onu esas alın.
Gövde ile sır aynı şey midir?
Gövde, pişen kil malzemenin kendisidir; sır ise yüzeydeki ayrı, camsı bir katmandır. Mat görünen bir parça sırlı da olabilir, sırsız da. Aynı gövde farklı sırlarla sunulabilir; bu yüzden ürün açıklamasında gövde ve yüzey bilgisini ayrı ayrı okumak gerekir. Sırın ne işe yaradığı ve mat ile parlak yüzeyin nasıl oluştuğu seramik sırları yazısında anlatılıyor.
KUSUR hangi gövdeyi kullanıyor?
KUSUR iki parçalı, sırsız stoneware bir buhurdanlıktır ve 1250°C'de pişirilir. Antalya'da kalıp dökümle şekillenir, yaklaşık beş saat elle bitirilir; sırsız olduğu için gördüğünüz yüzey gövdenin kendisidir. Soil & Oil'in seramik ürünlerini Seramik Ürünler koleksiyonunda inceleyebilirsiniz.
