A slight tilt, a movement across the surface or a variation in a colour transition. These are the marks left by handmade work and by the nature of the clay. Such marks make each ceramic object one of a kind and personal. This is why KUSUR is part of Soil & Oil's approach to making, one that leaves room for the material to have the last word.
Mum kullanırken yangın güvenliğinin temeli üç kuraldır: yanan mumu gözetimsiz bırakmayın, mumu yanabilecek her şeyden en az 30 cm uzakta, sağlam bir mumluk içinde yakın ve odadan çıkarken ya da yatmadan önce söndürün. Bu kurallar ABD Ulusal Yangından Korunma Birliği (NFPA) ve İngiltere'deki Essex İtfaiyesi gibi yangın kurumlarının önerilerinde yer alır; aşağıda yerleşim, yanma, söndürme ve buhurdanlıkta mum kullanımı için ayrıntıları bulacaksınız.
Mum nereye konmalı?
NFPA'nın mum güvenliği rehberine ve mum yangını istatistiklerine göre ABD'de mum yangınlarının yarısından fazlası, yanabilecek eşyalar muma fazla yakın olduğunda başlar. Bu yüzden mumu perde, yatak örtüsü, kitap, kâğıt ve kuru çiçek gibi yanabilecek her şeyden en az 30 cm uzakta tutun. Mumun üstündeki ahşap raf, sarkan bitki ya da kumaş gibi yanabilecek eşyalar da bu mesafeye dahildir.
Kolay devrilmeyen, sağlam bir mumluk kullanın ve mumluğu sağlam, dağınık olmayan bir yüzeye koyun. ABD'deki mum üreticileri birliği National Candle Association (NCA) da yüzeyin sabit ve ısıya dayanıklı olmasını önerir.
Mumu açık pencere, vantilatör ve havalandırma ağzının yakınına koymayın. Essex İtfaiyesi'nin mum ve wax melt güvenliği önerilerine göre mumu iyi havalandırılan bir odada ama hava akımından uzakta yakmak, mumun hızlı ya da düzensiz yanmasını önlemeye yardımcı olur. ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA) da iç mekân partikül maddesi kaynakları arasında mum yakmayı sayar ve mum yakarken uygun havalandırma sağlanmasını önerir.
Mum yanarken nelere dikkat etmeli?
Yanan mumu gözetimsiz bırakmayın. Odadan kısa süreliğine çıkacak olsanız bile mumu söndürün ve yatmadan önce bütün mumların tamamen söndüğünden emin olun.
NFPA'ya göre ABD'de ev mum yangınlarının üçte birinden fazlası yatak odasında başlamıştır. Kurum yatak odasında ve insanların uyuyakalabileceği yerlerde mum kullanmamayı, evde alevsiz mum tercih etmeyi önerir. Mumu yakarken saçınızı ve bol giysilerinizi alevden uzak tutun.
Yanan mumu yerinden oynatmayın; NCA, mum sıvıyken taşınmamasını önerir. Birden fazla mumu birbirine yakın yakmayın: Essex İtfaiyesi bunun alevin parlamasına yol açabileceğini söyler, NCA ise mumların birbirini eritmemesi için aralarında en az 3 inç (yaklaşık 7,6 cm) bırakmayı önerir.
Fitil uzun ya da eğriyse mum düzensiz yanabilir, damlayabilir ya da alev parlayabilir. Essex İtfaiyesi her yakmadan önce fitili ¼ inç (yaklaşık 6 mm) boyuna kısaltmayı ve erimiş mum havuzunu temiz tutmayı önerir.
Mumu sonuna kadar yakmayın. NFPA, mumun mumluğa ya da kabına fazla yaklaşmadan söndürülmesini önerir. Mum maddesi, fitil ve tealight boyutu gibi seçim ölçütlerini buhurdanlık için mum seçimini anlatan yazımızda bulabilirsiniz.
Çocuklar ve evcil hayvanlar varsa ne yapmalı?
NFPA, çocuğu yanan mumun bulunduğu odada yalnız bırakmamayı, kibrit ve çakmakları yüksekte, çocukların ulaşamayacağı kilitli bir dolapta saklamayı önerir. Mumları çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerde kullanın.
Mum nasıl güvenle söndürülür?
NCA, alevi bir mum söndürücüyle ya da hafifçe üfleyerek söndürmeyi önerir. Söndürmek için mumun üzerine su dökmeyin: NCA'ya göre su, sıcak mumun sıçramasına yol açabilir. Bu kural tealight için de geçerlidir.
Söndürdükten sonra fitilin tamamen söndüğünü kontrol edin. NCA'nın önerisine göre mum tamamen soğuyana kadar ona dokunmayın ve onu yerinden oynatmayın.
Elektrik kesintisinde mum yakılır mı?
Hayır. NFPA'ya göre elektrik kesintisinde mum hiç kullanılmamalıdır; bunun yerine el feneri ve pilli aydınlatmayı kullanıma hazır tutun. Evde oksijen tüpü ya da oksijen cihazı kullanılıyorsa NFPA mumun hiç kullanılmamasını ister.
Wax melt kullanırken nelere dikkat etmeli?
Wax melt'i yalnızca wax melt için tasarlanmış bir ısıtıcıda eritin. Essex İtfaiyesi, mum ısıtıcısının ya da sıcak plakanın fazla ısınıp wax melt'in alev almasına yol açabileceğini belirtir. Ev yapımı wax melt'lerle ilgili uyarıyı ve wax melt ile su ve yağla çalışan buhurdanlık arasındaki farkı buhurdanlıkta wax melt mi, su ve yağ mı sorusunu yanıtlayan yazımız ayrıntılı anlatır.
KUSUR'da mum güvenliği nasıl sağlanır?
Soil & Oil'in KUSUR buhurdanlığında tealight, alt haznenin ortasındaki seramik mumluğun içinde yanar; su ve yağ karışımı üst haznede durur. Ürün sayfasındaki kullanım talimatı şöyledir:
- Mumluğu alt haznenin ortasına yerleştirin, tealight mumu içine koyun.
- Üst hazneyi yarısına kadar, yaklaşık 300 ml ılık suyla doldurun; 8-10 damla yağ karışımı ekleyin.
- Mumu yakın, üst hazneyi alt haznenin üzerine yerleştirin.
- Yanan mumu gözetimsiz bırakmayın. Su azaldığında ekleyin; kullanım bitince mumu söndürüp hazneyi temizleyin.
Setteki mum yaklaşık 5 saat yanar; standart bir tealight ise yaklaşık 3 saat yanar. Üst haznedeki yaklaşık 300 ml su, kullanım koşullarına göre yaklaşık 10 saat yeter. Hazne susuz kalırsa seramik normal koşullarda zarar görmez, ama haznede kalan yağ yanıp kokuyu bozabilir.
Üst hazneye su eklemek kullanımın bir adımıdır; mumu söndürürken ise yukarıdaki söndürme yöntemlerini kullanın. Buhurdanlığı da sağlam bir yüzeye, yanabilecek eşyalardan en az 30 cm uzağa koyun ve odadan çıkarken ya da yatmadan önce mumu söndürün. Önce suyun mu yağın mı konacağı ve hazneye ne kadar yağ damlatılacağı gibi soruların yanıtları buhurdanlık kullanırken yapılan yaygın hatalar listesinde adım adım yer alır. Yedek mum için KUSUR 6'lı Set Tealight Mum sayfasına bakabilirsiniz.
Kaynaklar
- NFPA (ABD Ulusal Yangından Korunma Birliği): Candle Safety (2025)
- NFPA (ABD Ulusal Yangından Korunma Birliği): Safety with candles, mum yangını istatistikleri (ABD, 2020-2024)
- Essex County Fire and Rescue Service (İngiltere): Smoke alarm alerts family to candle fire, wax melt ve mum güvenliği önerileri (4 Ocak 2024)
- ABD Çevre Koruma Ajansı (EPA): Sources of Indoor Particulate Matter (PM)
- National Candle Association (ABD): Candle Safety Tips