Koku ve Alerji Hassasiyeti Hakkında Bilinmesi Gerekenler

Bir kokudan rahatsız olmak tek başına alerji demek değildir; güçlü kokular, alerjisi olmayan bazı kişilerde de burun belirtilerini tetikleyebilir. Hangisinin söz konusu olduğunu ayırt etmek bir alerji uzmanının işidir.

Alerji, hassasiyet ve tahriş neden karıştırılır?

AAAAI, güçlü kokuların, kirliliğin, dumanın ve diğer tahriş edicilerin alerjik olmayan rinitin belirtilerine yol açabileceğini belirtiyor.

AAAAI, rinit belirtisi olan pek çok kişinin alerjisi olmadığını, bu yüzden neye alerjik olduğunuzu ya da olmadığınızı belirlemek için bir alerji uzmanına gitmenin önemli olduğunu vurguluyor.

Alerjik rinitli kişilerin duman, parfüm ya da soğuk, kuru havaya daha duyarlı olabileceği de aynı sayfada yer alıyor.

EPA ise kokulara maruziyetin bazı hassas kişilerde astım atakları ve başka sağlık etkilerine yol açabildiğini, bunun nedeninin kokunun kendisi mi yoksa başka fiziksel, kimyasal ya da duygusal etkenler mi olduğu konusunda bilim insanlarının hemfikir olmadığını yazıyor.

Belirtinin nedenini söyleyebilecek olan, sizi tanıyan bir sağlık uzmanıdır.

Belirtiler ve zamanlama neyi ayırt ettirir?

AAAAI'ye göre sık hapşırma, burun tıkanıklığı, kaşıntılı ya da akıntılı burun rinitin ortak belirtileri. Alerjik rinitte buna burun akıntısının boğaza inmesi, kaşıntılı ve sulanan gözler eklenebiliyor. Alerjik olmayan rinitte ise tetikleyiciler güçlü kokular, kirlilik, hava değişimi ve duman gibi tahriş edicilerdir; belirtiler genellikle yıl boyu sürer ve çoğu zaman yetişkinlikte başlar. Bu ayrım size bir ipucu verir, ama kararı vermez: AAAAI, neye alerjik olduğunuzu ya da olmadığınızı belirlemek için alerji uzmanının öykü alıp muayene ettiğini ve çoğunlukla test yaptığını anlatıyor.

Evde nasıl bir düzen kurulabilir?

Koku kullanmak zorunlu değildir. Ortak alanda herkesin tercihini sormak, en yalın başlangıçtır.
Mum yakılan bir ortamda uygun havalandırma sağlayın; EPA mum yakmanın iç mekânda partikül madde kaynaklarından biri olduğunu belirtiyor.
Öksürük, hırıltı, nefes darlığı, baş dönmesi ya da belirgin bir rahatsızlık hissederseniz kullanımı bırakıp ortamdan uzaklaşın ve bir sağlık uzmanına danışın.
Soil & Oil yağları yalnızca su dolu buhurdanlıkta kullanılır. Yanan mumu gözetimsiz bırakmayın.
Astım ya da başka bir solunum hastalığınız varsa kişisel uygunluğu sizi takip eden sağlık uzmanıyla konuşun.

Çocukların ve evcil hayvanların erişemeyeceği yerde kullanın. Hamile, emziren ve 3 yaş altı çocuklar için uçucu yağ kullanımında uzman görüşü önerilir.

Uçucu yağlara hassasiyet konusunu ayrı bir yazıda, hassas gruplar için genel çerçeveyi ise koku güvenliği rehberimizde topladık.